Vraag & Antwoord

In het jaar van je verhuis betaal je in België belasting op je wereldwijd inkomen tot de datum van emigratie, en in je nieuwe thuisland vanaf dat moment. Dubbele belasting wordt normaal vermeden via het dubbelbelastingverdrag tussen België en je nieuwe woonland. België heeft een uitgebreid netwerk van dergelijke verdragen. Let op: als je na je verhuis nog inkomsten uit België ontvangt (huur, dividenden, bezoldiging als bestuurder), kan België daar nog steeds belasting op heffen, afhankelijk van wat het verdrag bepaalt. Een goede planning vóór je vertrek is essentieel om verrassingen te vermijden.

Ja, dat kan. Maar er zijn belangrijke aandachtspunten. De werkelijke leiding van je vennootschap bepaalt waar ze belastbaar is. Als jij als bestuurder vanuit het buitenland beslist, kan de fiscus argumenteren dat de werkelijke leiding verhuisd is, met alle fiscale gevolgen van dien. Zorg dat de dagelijkse leiding in België blijft (via een andere bestuurder of een volmacht) en dat belangrijke beslissingen aantoonbaar in België worden genomen. Documenteer dit zorgvuldig. Het dubbelbelastingverdrag tussen België en je nieuwe woonland bepaalt uiteindelijk welk land mag heffen op de vennootschapswinst.

Binnen de EU geldt de hoofdregel dat je sociale bijdragen betaalt in het land waar je werkt. Als je in meerdere EU-landen werkt, bepaalt EU-verordening 883/2004 welk land bevoegd is. Doorgaans is dat het land waar je woont, op voorwaarde dat je er een substantieel deel van je werktijd besteedt. Je hebt een A1-verklaring nodig die bewijst in welk land je verzekerd bent. Buiten de EU hangt het af van bilaterale verdragen tussen België en het betrokken land. De gevolgen zijn ingrijpend (pensioenopbouw, ziekteverzekering, kinderbijslag), dus dit verdient altijd een grondige analyse vóór je verhuist.

Welkom in België. Als buitenlandse ondernemer heb je een aantal registraties nodig: inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) via een erkend ondernemingsloket, een btw-nummer bij de FOD Financiën, en aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. Afhankelijk van je nationaliteit heb je mogelijk een beroepskaart nodig (niet-EU-burgers). Voor een vennootschap oprichten ga je langs de notaris. Je eerste jaarrekening moet worden neergelegd bij de Nationale Bank van België. Het is verstandig om je bij elke stap te laten begeleiden, van registratie tot eerste aangifte.

Een internationale verhuis vraagt grondige fiscale voorbereiding. De belangrijkste stappen: controleer het dubbelbelastingverdrag met je bestemmingsland, breng je vermogensstructuur in kaart (vennootschap, vastgoed, beleggingen), regel de sociale zekerheid (A1-verklaring of uitschrijving bij je sociaal verzekeringsfonds), doe een correcte split-aangifte in de personenbelasting, en informeer je bank en verzekeraar. Als je een vennootschap hebt: zorg dat de werkelijke leiding in België blijft als de vennootschap hier belastbaar moet blijven. Begin hier ruim voor je vertrek mee, want sommige stappen vergen administratieve doorlooptijd.

Die bezorgdheid is terecht. Het wettelijk pensioen voor zelfstandigen ligt structureel lager dan wat de meeste mensen verwachten. Zelfs met een volledige loopbaan bereik je als zelfstandige zelden een bedrag dat je huidige levensstandaard dekt. Het exacte bedrag hangt af van je loopbaanjaren en de inkomsten waarop je sociale bijdragen hebt betaald, maar in de praktijk komt het nettobedrag voor de meeste zelfstandigen eerder bescheiden uit. Dat verschil tussen wat je krijgt en wat je nodig hebt, is de zogenaamde pensioenkloof. Die kloof dicht je niet vanzelf. Daarom is aanvullende pensioenopbouw via fiscaal voordelige formules zoals het VAPZ of een IPT geen luxe, maar een noodzaak. Hoe vroeger je daarmee start, hoe groter het effect van de opbouw over tijd. Je actuele pensioenbedrag kan je trouwens altijd nakijken op mypension.be. Dat geeft je een concreet vertrekpunt om te bepalen hoeveel je aanvullend moet opbouwen.

Beide zijn manieren om aanvullend pensioen op te bouwen, maar ze werken anders. Een VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen) betaal je zelf als persoon. De premie is volledig aftrekbaar als beroepskost, tot een wettelijk plafond dat gekoppeld is aan je netto belastbaar beroepsinkomen. Een IPT (Individuele Pensioentoezegging) wordt betaald door je vennootschap. Het maximumbedrag wordt berekend op basis van je bezoldiging als bedrijfsleider: er geldt een wettelijk plafond dat rekening houdt met je totale pensioenopbouw, zowel wettelijk als aanvullend. In de praktijk combineren de meeste ondernemers beide, omdat ze complementair zijn en samen het meeste fiscale voordeel opleveren.

Er zijn verschillende manieren, elk met een ander fiscaal prijskaartje. Een gewone dividenduitkering wordt belast aan het standaardtarief roerende voorheffing. Daarnaast bestaan er uitkeringsmechanismen waarbij je, mits je aan bepaalde voorwaarden en wachttermijnen voldoet, tegen een lager tarief kan uitkeren. Sommige van die mechanismen werken met een anticipatieve heffing: je betaalt bij de aanleg een beperkte belasting in de vennootschap, waardoor je later voordeliger kan uitkeren. Hoe langer je bereid bent om te wachten, hoe lager de totale fiscale kost doorgaans uitvalt. De concrete regels en tarieven worden geregeld aangepast, dus laat je altijd bijpraten over wat vandaag van toepassing is. De slimste aanpak hangt af van je tijdshorizon en je persoonlijke financiële planning.

Zeker wel. Eerder beginnen is uiteraard beter, maar op je 50e heb je doorgaans nog ruim 15 jaar tot aan de wettelijke pensioenleeftijd. In die periode kan je nog een behoorlijk aanvullend pensioenkapitaal opbouwen via VAPZ en IPT. Daarnaast kan je vennootschap liquidatiereserves aanleggen voor een fiscaal gunstigere uitstap later. Het belangrijkste is om nu een concreet plan te maken: hoeveel heb je nodig, hoeveel bouw je op, en welke stappen zet je elk jaar? Dat overzicht geeft je de ruimte om gefundeerde keuzes te maken in de jaren die je nog resten.

Begin met een helder overzicht van waar je vandaag staat: je wettelijk pensioen (opvraagbaar via mypension.be), je aanvullende opbouw (VAPZ, IPT, groepsverzekering), je spaargeld en beleggingen, en het vermogen in je vennootschap. Bereken hoeveel je maandelijks nodig hebt na je pensioen, rekening houdend met je gewenste levensstijl en eventuele resterende leningen. Vanuit dat overzicht bepaal je welke stappen je de komende jaren zet: aanvullend pensioen maximaliseren, liquidatiereserves aanleggen, je vennootschapsstructuur optimaliseren, en een concrete tijdlijn voor je stopzetting uitwerken. Hoe vroeger je begint met dat traject, hoe meer fiscale hefbomen je nog kan benutten.

De waarde van een bedrijf hangt af van veel meer dan alleen je omzet of winst. In de praktijk worden vaak meerdere methodes gecombineerd: een DCF-analyse (op basis van toekomstige kasstromen), een vergelijking met gelijkaardige transacties in je sector, en een berekening van de intrinsieke waarde (netto-actief). Voor kmo’s wordt vaak gewerkt met een veelvoud van de EBITDA, maar dat veelvoud verschilt sterk per sector, groeiprofiel en marktomstandigheden. Een onafhankelijke waardering door een bedrijfsrevisor of gespecialiseerd kantoor geeft je een objectief vertrekpunt voor onderhandelingen.

Dat hangt af van hoe je verkoopt, en het verschil tussen de twee routes is groot. Bij een aandelenverkoop verkoop je als aandeelhouder je deelneming in de vennootschap. De meerwaarde die je daarbij realiseert, wordt op het niveau van jou als natuurlijke persoon belast. Bij een activaverkoop (het handelsfonds) boekt je vennootschap de meerwaarde, en wordt die belast via de vennootschapsbelasting. Pas daarna moet je het geld nog uit de vennootschap halen, wat een tweede belastingmoment kan opleveren. Welke route netto het meest oplevert, hangt af van factoren zoals de omvang van de meerwaarde, je aandeelhoudersstructuur, hoelang je de aandelen al bezit en of er latente belastingschulden in de vennootschap zitten. De fiscale spelregels rond beide routes worden bovendien regelmatig bijgestuurd. Laat je dus altijd begeleiden door iemand die de actuele regels kent en je volledige situatie overziet.

Dat komt vaker voor dan je denkt, en het is geen probleem. Je kunt je bedrijf verkopen aan een externe overnemer, aan een medewerker (management buy-out), of aan een concurrent die wil groeien. Overnamemarktplaatsen en gespecialiseerde M&A-adviseurs kunnen je helpen om de juiste koper te vinden. Een goede voorbereiding vergroot je kansen: zorg dat je bedrijf niet volledig van jou afhankelijk is, documenteer processen en zorg voor stabiele cijfers over meerdere jaren. Hoe ‘overdraagbaarder’ je bedrijf, hoe hoger de waarde en hoe vlotter het verkoopproces.

Beide opties hebben heel andere fiscale gevolgen. Bij een verkoop realiseer je een meerwaarde waarop belasting verschuldigd is, maar je houdt netto kapitaal over dat je vrij kunt besteden. Bij een stopzetting (vereffening) moet de vennootschap eerst alle schulden afbetalen, waarna het resterende vermogen als liquidatiebonus wordt uitgekeerd. Op die liquidatiebonus is in principe roerende voorheffing verschuldigd aan het standaardtarief. Heb je een liquidatiereserve aangelegd? Dan kan dat gedeelte aan een veel gunstiger tarief worden uitgekeerd, of zelfs vrijgesteld bij effectieve vereffening. De keuze hangt af van je persoonlijke situatie, de waarde van je bedrijf en je plannen na de stopzetting.

Hoe vroeger, hoe beter. Idealiter begin je minstens 3 tot 5 jaar op voorhand. Dat geeft je de tijd om je vennootschapsstructuur te optimaliseren, liquidatiereserves aan te leggen, je bedrijf minder afhankelijk te maken van jou persoonlijk, en je financiën op orde te zetten. Vergeet ook de personeelskant niet: bij een overdracht gelden de regels van CAO 32bis, die werknemers beschermen bij een overgang van onderneming. Denk aan automatische overgang van arbeidsovereenkomsten, ontslagbescherming en informatieplichten richting het personeel. Een goede planning maakt het verschil tussen een vlotte exit en een dure verrassing.

Dat hangt af van je situatie. Via je vennootschap betaal je altijd het standaardtarief registratierechten (je vennootschap komt niet in aanmerking voor het verlaagd tarief bij een eigen gezinswoning). Maar je vennootschap kan het gebouw afschrijven, alle kosten aftrekken, en de intresten van de lening inbrengen. Privé is dat niet of nauwelijks mogelijk. Bij verkoop betaal je privé in de regel geen meerwaardebelasting als je het pand lang genoeg hebt aangehouden, terwijl je vennootschap altijd belast wordt op het verschil tussen verkoopprijs en boekwaarde. Kort samengevat: bij verhuur aan professionele huurders en langetermijninvesteringen is de vennootschap vaak voordeliger. Voor je eigen gezinswoning is privé kopen bijna altijd slimmer.

Dat hangt af van het type vastgoed en de aard van de transactie. Er bestaan twee belastingsystemen naast elkaar: registratierechten en btw. In grote lijnen betaal je registratierechten bij de aankoop van een bestaand gebouw, en btw bij nieuwbouw. Maar de grens tussen beide is niet altijd zo helder als ze lijkt. Of een gebouw als ‘nieuw’ of ‘bestaand’ wordt beschouwd, volgt uit specifieke wettelijke criteria die regelmatig worden bijgestuurd. Ook de grond waarop gebouwd wordt, kan onder het ene of het andere systeem vallen, afhankelijk van wie verkoopt en hoe de transactie gestructureerd is. Dat maakt de structuur van je aankoop minstens zo belangrijk als de prijs. Door vooraf goed na te denken over hoe je koopt (samen met grond of apart, via dezelfde of een andere verkoper, nieuwbouw of renovatie), kan je de fiscale kost aanzienlijk beïnvloeden.

Een patrimoniumvennootschap is zinvol als je meerdere opbrengsteigendommen hebt, hoge huurinkomsten geniet, of aan successieplanning wil doen. De voordelen: huurinkomsten worden belast aan het tarief van de vennootschapsbelasting (dat doorgaans fors lager ligt dan de hoogste schijven in de personenbelasting), je geniet volledige kostenaftrek, en je kan aandelen van de vennootschap schenken aan je kinderen tegen een vlak schenkingstarief voor roerende goederen (wat doorgaans voordeliger uitkomt dan de progressieve schenkingsrechten op vastgoed). De nadelen: jaarlijkse boekhoudkosten, altijd meerwaardebelasting bij verkoop van het pand, en geld uit de vennootschap halen kost roerende voorheffing. Voor één enkel pand wegen de kosten vaak niet op tegen de voordelen.

Dat hangt af van je plannen op lange termijn. Kopen via je vennootschap biedt fiscale voordelen: het gebouw kan worden afgeschreven, alle gerelateerde kosten zijn aftrekbaar, en de intresten van de lening zijn inbrengbaar. Maar als je het pand ook privé gebruikt, wordt een voordeel alle aard aangerekend. Dat is een belastbaar voordeel berekend op basis van het kadastraal inkomen, en dat kan behoorlijk oplopen. Huren is operationeel eenvoudiger en houdt je flexibel, maar bouwt geen vermogen op. De keuze hangt af van de prijs, je vennootschapsstructuur, hoelang je van plan bent er te blijven, en of je het pand deels privé gebruikt.

De belangrijkste aandachtspunten: koop je privé of via de vennootschap? Welke registratierechten of btw zijn van toepassing op jouw type aankoop? Kan je het gebouw afschrijven, en zo ja, over welke termijn en welk gedeelte? Houd er rekening mee dat de grondwaarde niet afschrijfbaar is. Laat de split tussen grond- en gebouwwaarde objectief onderbouwen, want dat heeft een grote impact op je fiscaal voordeel. Bij verhuur speelt het mee of je huurder het pand privé of professioneel gebruikt: dat bepaalt of je belast wordt op basis van het kadastraal inkomen of op de werkelijke huurinkomsten. En denk vooruit: afhankelijk van hoe lang je het pand aanhoudt en of je het privé of via een vennootschap bezit, verschilt ook de fiscale behandeling bij een latere verkoop.

In Vlaanderen betaal je een vast schenkingstarief bij een schenking van roerende goederen (cash, effecten, aandelen) aan kinderen of partners, en een hoger vast tarief aan andere personen. Die tarieven zijn ongeacht het bedrag hetzelfde, wat schenken bij leven fiscaal veel voordeliger maakt dan erven, want erfbelasting is progressief en loopt snel op. Voor aandelen van een familiale vennootschap bestaat zelfs een gunstregime met vrijstelling, op voorwaarde dat je voldoende stemrechten bezit, de vennootschap een reële economische activiteit uitoefent en die activiteit gedurende een bepaalde periode wordt voortgezet. Dat gunstregime is wel aan strikte voorwaarden gebonden, onder meer rond vastgoed in de vennootschap.

Een maatschap is een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid die veel wordt gebruikt voor vermogensplanning. Het principe: je brengt vermogen in (effecten, cash), schenkt de deelbewijzen aan je kinderen (tegen het vaste schenkingstarief voor roerende goederen), maar behoudt als zaakvoerder de volledige controle over beleggingen en uitkeringen. Je kinderen zijn eigenaar, maar kunnen niet zomaar aan het vermogen. De oprichtingskosten zijn laag (een onderhandse akte volstaat) en er is geen publicatieplicht voor jaarrekeningen. Let wel op: de Vlaamse Belastingdienst kijkt steeds kritischer naar het controlebehoud. De statuten moeten zorgvuldig worden opgesteld.

Meer dan je zou willen. Zonder planning valt je volledige nalatenschap in de erfbelasting, en die loopt progressief op: hoe groter het geërfde bedrag, hoe zwaarder de belastingdruk. Bovendien hangt het tarief sterk af van de verwantschap. Kinderen en kleinkinderen betalen minder dan broers, zussen of niet-verwanten, maar ook bij directe familie kan de rekening fors uitvallen als het vermogen onvoorbereid overgaat. Het goede nieuws: met een doordacht plan kan je die druk aanzienlijk verlagen. Denk aan schenken bij leven, het slim structureren van je vermogen of een testament op maat. Hoe vroeger je daarmee begint, hoe meer mogelijkheden je hebt. De concrete technieken en hun fiscale impact hangen af van je gezinssituatie, je vermogenssamenstelling en de wetgeving op dat moment.

Dan beslist een vrederechter wie je zaken beheert, via een procedure bewindvoering. Dat is traag, duur en je hebt er geen controle over. Een zorgvolmacht voorkomt dat. Daarin leg je vast wie in jouw plaats beslist over je vermogen, bankrekeningen, beleggingen en persoonlijke zaken als je wilsonbekwaam wordt. Belangrijk voor ondernemers: een zorgvolmacht geldt voor je persoonlijk vermogen en je aandelen, maar niet voor je bestuursmandaat in de vennootschap. Dat is een persoonlijke bevoegdheid (intuitu personae) en kan je niet overdragen via een volmacht. Voorzie daarvoor een opvolgingsregeling in je statuten.

Begin met een inventaris: welk vermogen heb je (privé, in de vennootschap, vastgoed, beleggingen), wie zijn je erfgenamen, en wat wil je bereiken? Van daaruit bekijk je de opties: schenken bij leven (tegen een vast, relatief laag tarief voor roerende goederen, of zelfs vrijgesteld voor familiale aandelen onder strikte voorwaarden), een maatschap oprichten als controlestructuur, je huwelijkscontract aanpassen, een zorgvolmacht opstellen, of je testament herzien. Elke situatie is anders. Het belangrijkste is dat je op tijd begint, want niet-geregistreerde schenkingen worden bij een vroegtijdig overlijden van de schenker alsnog in de nalatenschap meegeteld. De wachttermijn daarvoor is de voorbije jaren verlengd.

Dat hangt af van wie je klant is en waar die gevestigd is. Bij B2B-verkoop aan een btw-plichtige klant in een ander EU-land geldt de verleggingsregeling: je factureert zonder Belgische btw, en je klant draagt de btw af in zijn eigen land. Voorwaarde: je klant heeft een geldig btw-nummer (controleerbaar via VIES) en de goederen worden effectief vervoerd. Bij B2C-verkoop (aan particulieren) in de EU reken je Belgische btw aan zolang je onder de EU-brede omzetdrempel voor afstandsverkopen blijft. Zodra je die drempel overschrijdt, moet je de btw van het land van de klant aanrekenen. De OSS-regeling (One Stop Shop) via Intervat vereenvoudigt dat aanzienlijk: je geeft al je intracommunautaire B2C-verkopen aan via één loket.

Ja, dat kan. Als je in een ander land een vaste inrichting hebt (een kantoor, filiaal, magazijn of zelfs een persoon die gewoonlijk contracten onderhandelt namens jou), word je daar belastingplichtig op de winst die aan die inrichting toerekenbaar is. België hanteert bovendien ruimere nationale regels dan veel dubbelbelastingverdragen, waardoor een vaste inrichting hier sneller kan worden vastgesteld dan je op basis van het verdrag zou verwachten. Let ook op bij bouwwerken: een werf die langer duurt dan de verdragsdrempel (vaak twaalf maanden) kan als vaste inrichting worden beschouwd. Check altijd het specifieke dubbelbelastingverdrag met het betrokken land, want de criteria verschillen per verdrag.

Daar komt meer bij kijken dan je zou verwachten. Als je buitenlandse werknemers naar België detacheert, moet je vooraf een Limosa-melding doen bij de RSZ. De werknemer moet een A1-document hebben dat bewijst waar de sociale bijdragen worden betaald. Zonder dat document riskeer je dat België sociale bijdragen vordert. De maximale detacheringsduur onder EU-verordening 883/2004 is in principe beperkt in de tijd (doorgaans tot twee jaar, met mogelijkheid tot verlenging via een uitzonderingsovereenkomst). Daarnaast gelden de Belgische minimumarbeidsvoorwaarden (loon, arbeidstijd, verlof) voor alle gedetacheerde werknemers.

Je hebt een EORI-nummer nodig (in België gekoppeld aan je btw-nummer, aan te vragen bij de FOD Financiën). Bij import moet je een douaneaangifte indienen en betaal je invoerrechten (het tarief hangt af van de goederencode) plus invoer-btw. Bij export is de levering vrijgesteld van btw, maar heb je een douane-exportdocument nodig als bewijs. Daarnaast geldt het CBAM-systeem (Carbon Border Adjustment Mechanism) voor specifieke producten zoals staal, cement, aluminium, kunstmest en waterstof. Vergeet tot slot niet dat je voor elke zending een summiere aangifte moet indienen vóór de goederen het EU-douanegebied binnenkomen.

Dat hangt af van waar je klant zit en of het een bedrijf of particulier is. Binnen de EU geldt bij B2B de verleggingsregeling: je factureert zonder Belgische btw en je klant draagt de btw af in eigen land. Bij B2C gelden de afstandsverkoopregels met een EU-brede omzetdrempel, waarboven je de btw van het land van de klant moet aanrekenen. Buiten de EU is je levering in principe vrijgesteld van btw, maar komen er douaneformaliteiten bij kijken. Voor diensten geldt bij B2B dat de btw verschuldigd is in het land van de afnemer. Bij B2C is het in principe het land van de dienstverlener (België), met uitzonderingen voor onder meer elektronische diensten en diensten gekoppeld aan een onroerend goed.

De juiste financiering hangt af van je fase, je doel en je risicobereidheid. Een klassieke banklening is het meest gebruikelijk, maar er zijn alternatieven: een achtergestelde lening via PMV (altijd in combinatie met andere financiering), een Winwinlening (waarbij de kredietgever een belastingvoordeel krijgt), crowdfunding, of risicokapitaal via een investeringsfonds of business angel. Vaak is een combinatie het slimst. De voorwaarden en maxima van elk instrument verschillen en worden geregeld bijgestuurd. Het loont om de opties naast elkaar te leggen en een financieringsmix samen te stellen die past bij jouw situatie.

Ja. De Vlaamse Waarborgregeling via PMV dekt een aanzienlijk deel van je krediet, waardoor het voor de bank een stuk makkelijker wordt om je krediet goed te keuren. De premie die je betaalt is eenmalig en wordt berekend op basis van het waarborgbedrag en de looptijd. De waarborg vraag je niet zelf aan: je bank doet dat voor jou bij PMV. Niet elke bank biedt dit standaard aan, dus vraag er expliciet naar. De maximumbedragen en dekkingspercentages worden periodiek herzien, maar het principe is helder: de overheid neemt een deel van het risico over, waardoor de bank sneller geneigd is om toe te kennen.

Ja, de overheid stimuleert investeringen fiscaal via de investeringsaftrek. Die laat je toe om een deel van je investering extra af te trekken van je belastbare winst, bovenop de gewone afschrijving. Het voordeel verschilt per type investering. Het basispercentage geldt voor de meeste vaste activa, maar voor bepaalde categorieën ligt het hoger. De vuistregel: hoe duurzamer of innovatiever je investering, hoe groter het fiscale voordeel. Denk aan investeringen in digitalisering, energie-efficiëntie, hernieuwbare energie of onderzoek en ontwikkeling. De exacte percentages en categorieën worden periodiek aangepast, maar het onderliggende principe blijft overeind. Welke aftrek je precies kan toepassen, hangt af van het type investering en je vennootschapsvorm.

Naast een klassieke banklening heb je verschillende opties. De Winwinlening laat toe om via particulieren (familie, vrienden, kennissen) een achtergestelde lening aan te gaan, waarbij de kredietgever een jaarlijks belastingkrediet ontvangt. PMV biedt achtergestelde leningen aan via hun cofinancieringsproduct, altijd in combinatie met andere financiering. Crowdfunding via een erkend platform is een optie als je een breder publiek wil aanspreken. En bij grotere bedragen of snelle groei kan risicokapitaal van een investeringsfonds of business angel een oplossing zijn. De maximumbedragen en voorwaarden van deze instrumenten worden regelmatig bijgestuurd, dus informeer je altijd over de actuele spelregels.

Een goed financieel plan bevat minstens: een duidelijk businessplan (wat doe je, voor wie, waarom), een resultatenrekening en cashflowprognose voor minstens drie jaar, je recente jaarrekeningen, een overzicht van bestaande kredieten, een gedetailleerd investeringsplan (waarvoor je het geld nodig hebt) en een overzicht van beschikbare zekerheden. Banken verwachten ook eigen inbreng, doorgaans een substantieel deel van het investeringsbedrag. Tip: een goed onderbouwd dossier verhoogt je kans op goedkeuring aanzienlijk. De wet KMO-financiering verplicht banken trouwens om bij weigering een schriftelijke motivering te geven.

Dat hangt af van je huwelijksstelsel. Ben je getrouwd onder het wettelijk stelsel (zonder huwelijkscontract), dan behoort de vermogenswaarde van aandelen die je tijdens het huwelijk verwierf tot het gemeenschappelijk vermogen. De lidmaatschapsrechten (stemrecht, bestuur) blijven wel van jou. Bij de verdeling heeft je ex-partner recht op de helft van die vermogenswaarde. Ben je getrouwd met scheiding van goederen, dan zijn de aandelen in principe volledig van jou. Maar ook dan zijn er aandachtspunten, zoals een mogelijke billijkheidscorrectie (voor huwelijkscontracten die na de hervorming van 2018 werden afgesloten en deze mogelijkheid niet uitsluiten).

Onder het wettelijk stelsel is dat een reëel risico. De vermogenswaarde van je aandelen valt in de gemeenschap en wordt bij scheiding in twee verdeeld. Bovendien geldt sinds de hervorming van 2018 een vergoedingsplicht: als je beroepsinkomsten hebt opgepot in de vennootschap in plaats van ze als loon of dividend uit te keren, kan de gemeenschap een vergoeding eisen voor het bedrag dat ze redelijkerwijs had moeten ontvangen. Met scheiding van goederen is je vennootschap beter beschermd, al biedt ook dat geen volledige garantie.

Onder het wettelijk stelsel: ja, je ex heeft recht op de helft van de vermogenswaarde van gemeenschappelijke aandelen. De aandelen zelf (het stemrecht en de bestuursbevoegdheid) blijven van jou. Onder scheiding van goederen kan je ex in principe geen aandelen claimen. Maar let op: sinds de hervorming van het huwelijksvermogensrecht in 2018 kan de rechter bij scheiding van goederen een billijkheidscorrectie toekennen als er een kennelijk onredelijke situatie is ontstaan (tenzij die mogelijkheid contractueel werd uitgesloten). En alimentatie wordt altijd berekend op basis van je volledige draagkracht, inclusief voordelen via je vennootschap.

De beste bescherming begint vóór er problemen zijn. Een huwelijkscontract met scheiding van goederen (eventueel met een verrekenbeding) is de belangrijkste stap. Daarnaast kan je in het huwelijkscontract een waarderingsclausule opnemen die vooraf bepaalt hoe je vennootschap wordt gewaardeerd bij een scheiding. Dat voorkomt dure en langdurige expertises. Verder is een correcte boekhouding cruciaal: ze vormt de basis voor elke waardering en beschermt je tegen betwistingen over de waarde van je bedrijf.

Ja. In het jaar van de feitelijke scheiding wordt je belastingaangifte gesplitst: gezamenlijk tot het moment van scheiding, daarna afzonderlijk. Je verliest het huwelijksquotiënt als je partner geen of een laag inkomen had. Onderhoudsgeld (alimentatie) is gedeeltelijk aftrekbaar voor de betaler en in dezelfde verhouding belastbaar bij de ontvanger. De exacte fiscale behandeling van alimentatie is de voorbije jaren meermaals gewijzigd, dus check altijd de actuele regels. De scheiding zelf heeft geen directe impact op de vennootschapsbelasting, maar als er aandelen worden overgedragen als deel van de verdeling, kunnen daar wel fiscale gevolgen aan verbonden zijn.